2018

Po rocznej przerwie odbyła się szósta edycja Granic Nauki, dla której pretekstem stała się osiemdziesiąta rocznica śmierci Kazimierza Twardowskiego (1866-1938). Z tej okazji konferencję poświęciliśmy naukowemu i dydaktycznemu dorobkowi tego uczonego oraz stworzonej przez niego Szkoły Lwowsko-Warszawskiej.

Wygłoszone referaty:

  • Marcin Będkowski, Alicja Chybińska, Dominik Traczykowski (Uniwersytet Warszawski), Metody filozoficzne w Szkole Lwowsko-Warszawskiej
  • Wojciech Buszkowski (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), O logikach substrukturalnych
  • Bogdan Dziobkowski (Uniwersytet Warszawski), Metafilozofia Jana Łukasiewicza
  • Jacek Jadacki (Uniwersytet Warszawski), Wkład Kazimierza Twardowskiego w rozwój logiki formalnej w Polsce
  • Anna Jedynak (Uniwersytet Warszawski), O zmienności granic nauki
  • Ryszard Kleszcz (Uniwersytet Łódzki), Czy program metafilozoficzny Szkoły Lwowsko–Warszawskiej daje się obronić?
  • Dariusz Łukasiewicz (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy), Rola filozofii średniowiecznej w ujęciu K. Twardowskiego
  • Marek Magdziak (Uniwersytet Wrocławski), Rzeczy, cechy, sytuacje – wybrane zagadnienia ontologiczne w Szkole Lwowsko-Warszawskiej
  • Ludomir Newelski (Uniwersytet Wrocławski), Teoria modeli
  • Adam Olech (Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie), Wokół semantycznej teorii poznania
  • Paweł Polak (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie), Filozofia przyrody we Lwowie od przełomu XIX i XX wieku, do wybuchu II wojny światowej: problem pograniczy
  • Ryszard Wiśniewski (Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie), Szkoła Lwowsko-Warszawska – próby unaukowienia etyki i co dalej?
  • Jan Woleński (Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie), Szkoła Lwowsko-Warszawska z socjologicznego punktu widzenia
  • Wiesław Wójcik (Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie), Współdziałanie filozofii, logiki i matematyki kluczem do zrozumienia znaczenia Szkoły Lwowsko-Warszawskiej. Przykłady kontynuacji tradycji
  • Jan Zygmunt (Uniwersytet Wrocławski), Zagadnienie rozstrzygalności w logice polskiej na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych XX w., ze szczególnym uwzględnieniem mało znanej tragicznej postaci Antoniego Janiczaka

2016

Piąta edycja konferencji Granice Nauki zatytuowana „Fakty i konwencje” odbyła się w dniach 21-22 kwietnia 2016 r. Edycja ta poświęcona została dziedzictwu konwencjonalistycznej filozofii nauki, tradycji zapoczątkowanej na przełomie XIX i XX stulecia przez rozważania filozofujących uczonych: Henriego Poincarégo, Pierre’a Duhema i Gastona Milhauda. Mijające w 2016 roku stulecie od śmierci Duhema dało pretekst do dyskusji o wartości filozoficznych i metodologicznych diagnoz mechanizmów tworzenia i kontroli wiedzy naukowej przedstawianych przez autorów „nowej krytyki nauki”. Stało się również okazją do ukazania mniej znanych aspektów historycznego procesu recepcji idei tych autorów oraz do rozważania funkcji, jakie konwencjonalne składniki pełnią w różnych dziedzinach wiedzy – od matematyki do nauk społecznych.

Spis wystąpień:

  • Bogdan Dziobkowski (UW): Wittgenstein o problemie percepcji
  • Zofia Gasik (UW), Robert Piłat (UKSW): Czy naukom empirycznym potrzebne są pojęcia?
  • Jacek Hołówka (UW): Wielka Iluzja według Alva Noe
  • Krzysztof Kilian (UZ): Duhem i Feyerabend a teza o niewspółmierności teorii naukowych
  • Ryszard Kleszcz (UŁ): Granice nauki: uwagi filozoficzno-metodologiczne z konwencjonalizmem w tle
  • Artur Koterski (UMCS): Konwencjonalizm jako fundament logicznego empiryzmu
  • Mateusz Kotowski (PWr): Konwencjonalizm a realizm. Poincaré i Duhem wobec statutu poznawczego nauk przyrodniczych
  • Damian Leszczyński (UWr): Dziedzictwo konwencjonalizmu
  • Zbigniew Pietrzak (UWr): Teoretyczne podstawy sporu między zwolennikami redukcjonizmu genetycznego a „fenotypizmu“
  • Wojciech Pisula (PAN): O potrzebie filozofii w badaniach empirycznych – na przykładzie psychologii
  • Tomasz Rzepiński (UAM): Współczesne aspekty tezy Duhema-Quine’a. Analiza procesu rewizji wiedzy w kardiologii inwazyjnej
  • Wojciech Sady (UP, Kraków): Czy rozwój fizyki w pierwszych latach XX w. potwierdza tezy konwencjonalizmu?
  • Krzysztof Szlachcic (UWr): O przesądach utrudniających krytyczną ocenę filozofii nauki francuskiego konwencjonalizmu
  • Tadeusz Szubka (US): Inflacjonizm, deflacjonizm i konwencjonalizm we współczesnych sporach o status metafizyki
  • Krzysztof Wójtowicz (UW): Konwencjonalizm a realizm matematyczny

Galeria

2015

W dniach 23-24 kwietnia 2015 roku zorganizowana została czwarta edycja konferencji z cyklu Granice Nauki zatytułowana „Albert Einstein i rewolucja relatywistyczna”. Pretekstu do poświęceniu konferencji osobie, dziełu i filozoficznemu kontekstowi odkryć Alberta Einsteina dostarczyła przypadająca na 2015 rok rocznica opublikowania przez Einsteina jego przełomowego artykułu Zur Elektrodynamik bewegter Körper, w którym przedstawiona została hipoteza znana dziś jako szczególna teoria względności, a także 100 rocznica sformułowania ogólnej teorii względności oraz 60 rocznica śmierci wielkiego uczonego. W edycji tej powróciliśmy do formuły konferencji ogólnopolskiej.

Spis wystąpień:

  • Henryk Drozdowski (UAM): Szczególna teoria względności Alberta Einsteina a pozytywizm i operacjonizm
  • Adam Grzeliński (UMK): O relatywizmie w estetyce. Santayany koncepcja doświadczenia estetycznego
  • Kazimierz Jodkowski (UZ): Jaka geometria obowiązuje we wszechświecie?
  • Damian Leszczyński (UWr): Mutacje relatywizmu w filozofii XX wieku
  • Łukasz Mścisławski (PWr): (bez)Względność problemu interpretacji teorii fizycznej
  • Zbigniew Pietrzak (UWr): Gatunkowy relatywizm poznawczy, czyli o koncepcji „obserwatora” w nauce Jacoba von Uexkülla
  • Paweł Polak (UP JPII): Nieporozumienia wokół pojęcia względności w lwowskiej polemice wokół teorii Alberta Einsteina
  • Marek Rosiak (UŁ): Krytyka absolutnego czasu i przestrzeni w filozofii pokartezjańskiej
  • Zenon Roskal (KUL): Obserwacyjne versus eksperymentalne testy ogólnej teorii względności
  • Maksymilian Roszyk (KUL): Czy istnieje coś takiego, jak „problem relatywizmu poznawczego”?
  • Wojciech Sady (UP, Kraków): Historyczne tło powstania szczególnej teorii względności a wkład Einsteina w jej powstanie
  • Bartłomiej Skowron (UP JPII): Zagadnienie względności w podstawach matematyki. Platon vs. Saunders Mac Lane
  • Leszek Sokołowski (UJ): ,,Myśl czysta pojmuje rzeczywistość…”  O ewolucji fizyki teoretycznej  w XX wieku
  • Krzysztof Szlachcic (UWr): Czy mechanika newtonowska runie pod presją empirii?  Głosy konwencjonalistów w przeddzień ogłoszenia wielkich teorii Einsteina
  • Marek Woszczek (UAM): Kwanty i ontologia względności. Odpowiedź Nielsa Bohra na argument Einsteina-Podolsky’ego-Rosena i jej znaczenie

Galeria

 

2014

Trzecia z cyklu Granice Nauki konferencja odbyła się dniach 24-25 kwietnia 2015 roku pod tytułem „Pomiędzy Mitem a Nauką” i poświęcona była uczczeniu pamięci Ernsta Cassirera w sto czterdziestą rocznicę jego urodzin. Tematyka konferencji w całości poruszała się wokół filozofii tego urodzonego we Wrocławiu niemieckiego filozofa, jej recepcji i inspiracji.

W ramach dwóch dni konferencyjnych można było wysłuchać następujących wykładów:

  • Karl Acham (Uniwersytet w Grazu): Die Mythisierung des Staates. Ernst Cassirers Kritik des Totalitarismus
  • Katharina Bauer (Uniwersytet Ruhr w Bochum): Between or beyond myth and science? – About the mediating dimensions of culture and arts
  • Francesca Biagioli (Uniwersytet Aix-Marseille): Cassirer and the Relativized A Priori
  • Adam Chmielewski (Uniwersytet Wrocławski): Justice and the world of symbols
  • Arkadiusz Chrudzimski (Uniwersytet Szczeciński): Transcendental Dimention of Intentionality
  • Andrzej Karalus (Politechnika Gdańska): Can perception be demonstrated in geometrical order? Cassirer’s theory of perception and Klein’s Erlangen Program
  • Przemysław Parszutowicz (Politechnika Gdańska): Between myth and science. On the fundamental functions of symbolic consciousness as three stages of objectivization
  • Ryszard Różanowski (Uniwersytet Wrocławski): Ernst Cassirers Philosophie der symbolischen Formen” und die „Kulturwissenschaftliche Bibliothek Warburg
  • Annika Schlitte (Katolicki Uniwersytet Eichstätt-Ingolstadt): The Philosophy of Symbolic Forms and the Problem of Space
  • Gunter Scholtz (Uniwersytet Ruhr w Bochum): Der Mensch als animal symbolicum bei Schleiermacher und Cassirer
  • Tomasz Stępień (Politechnika Wrocławska): Cassirer und Heidegger in Davos und die erkenntnistheoretischen Grundlagen der Technikphilosophie
  • Lada Tsypina (Petersburski Uniwersytet Państwowy): After Cassirer: metaphorical thinking on the methodological crossroads

Galeria

2013

Druga z cyklu i pierwsza o charakterze międzynarodowym edycja konferencji Granice Nauki odbyła się we Wrocławiu w dniach 25-26 kwietnia 2013 roku.

W ramach dwóch dni konferencji mieliśmy okazję wysłuchać następujących wystąpień:

  • Anjan Chakravartty (University of Notre Dame): How Science Does (and Does Not) Provide Evidence for (and Against) Realism
  • Dariusz Dobrzański (Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu): Fakt społeczny w świetle myśli konstruktywistycznej
  • Roman Duda (Uniwersytet Wrocławski): Czy pojęcia matematyczne to tylko użyteczna fikcja
  • Lidia Godek (Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu): Polityka i realiści
  • Adam Grzeliński (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu): Status przestrzeni i czasu w filozofii George’a Berkeleya
  • Mateusz Kotowski (Uniwersytet Wrocławski): Do we need one scientific realism?
  • Thomas Mormann (Universidad del País Vasco): Idealism in philosophy of science
  • Łukasz Mścisławski (Politechnika Wrocławska): Między matematyką i fizyką: niezależność, współpraca, nietypowe związki
  • Joanna Rączaszek-Leonardi (Uniwersytet Warszawski, Polska Akademia Nauk): Ontological status of symbols
  • Krzysztof Szlachcic (Uniwersytet Wrocławski): Teorie fizyczne w oczach historycznie poinformowanego filozofa nauki. O pewnym głosie na rzecz realizmu
  • Tadeusz Szubka (Uniwersytet Szczeciński): Ekspresywistyczna interpretacja sporu o realizm naukowy
  • Krzysztof Tchoń, Krzysztof Arent (Politechnika Wrocławska): Designing robotic companions
  • Marek Woszczek (Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu): Problem realizmu kontekstualnego w teorii kwantowej

Galeria

 

2012

W dniach 26-27 kwietnia 2012 roku odbyła się piersza edycja konferencji z cyklu Granice Nauki.

Dwuczęściowa relacja z konferencji ukazała się w wydawanym przez Politechnikę Wrocławską magazynie Pryzmat (nr. 256 i nr. 257).

Spis wystąpień:

  • Ewa BińczykRozmycie granic między nauką a technologią i majsterkowaniem
  • Bartosz BorczykEwolucja ewolucjonizmu – nieprzewidywalna synteza
  • Aleksandra DerraCzy język może wyznaczyć granice naukowości? O dyskursie genu w naukach biologicznych
  • Włodzisław Duch: Granice poznania: co i skąd możemy o sobie wiedzieć?
  • Kazimierz JodkowskiNienaukowy fundament nauki
  • Damian LeszczyńskiCzego filozofowie chcą od nauki?
  • Monika MałekWpływ neurotechnologii na zmianę perspektywy poznawczej w etyce
  • Mateusz MachajJak być Popperystą w ekonomii?
  • Jadwiga MizińskaObrzeża nauki. Zawodowcy i pasjonaci
  • Łukasz Mścisławski:Wiele twarzy złożoności
  • Zbigniew PietrzakMiędzy zoomitem a zoologią, czyli granice epistemologii
  • Marek SikoraTypy rozumowań w procesie tworzenia pojęć naukowych
  • Krzysztof SzlachcicO sprzężeniu postępu i regresu w historycznym rozwoju nauki
  • Michał TempczykEksperymentalne granice fizyki
  • Tomasz WitkowskiCzłowieczeństwo w konfrontacji z empirią. Pozorna, mentalna przyczynowość procesów rozwoju nauki i pseudonauki
  • Paweł ZeidlerO przeszkodach epistemologicznych w chemii

Galeria (© K. Mazur)